Zaburzenie odżywiania typu ARFID
13 kwietnia 2026
Zaburzenie odżywiania typu ARFID (ang. Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder) to trudność polegająca na znacznym ograniczeniu ilości lub różnorodności spożywanych pokarmów. Nie wynika ono z chęci schudnięcia ani z niezadowolenia z wyglądu, lecz najczęściej z nadwrażliwości sensorycznej, lęku lub negatywnych doświadczeń związanych z jedzeniem.
ARFID może prowadzić do:
- niedoborów pokarmowych,
- spadku masy ciała lub braku prawidłowego przyrostu,
- zależności od suplementów lub specjalnych preparatów odżywczych,
- trudności w funkcjonowaniu społecznym (np. unikanie wspólnych posiłków).
Dlaczego temat ARFID jest ważny w przypadku dzieci z niepełnosprawnością?
Dzieci z różnymi trudnościami rozwojowymi (np. zaburzeniami ze spektrum autyzmu, niepełnosprawnością intelektualną czy problemami sensorycznymi) są bardziej narażone na występowanie ARFID. Może to wynikać m.in. z:
- nadwrażliwości na smak, zapach, konsystencję lub temperaturę jedzenia,
- potrzeby rutyny i trudności z akceptacją zmian,
- wcześniejszych nieprzyjemnych doświadczeń (np. zadławienie, wymioty),
- trudności komunikacyjnych.
Rodzice powinni zwrócić uwagę, jeśli dziecko:
- je bardzo ograniczoną liczbę produktów (np. tylko kilka „bezpiecznych” potraw),
- reaguje silnym lękiem lub złością na nowe jedzenie,
- unika posiłków lub je bardzo małe porcje,
- ma trudności z gryzieniem lub połykaniem mimo braku problemów medycznych,
- przestaje przybierać na wadze lub traci masę ciała,
- unika jedzenia w obecności innych osób.
Jak można pomóc dziecku?
Wsparcie dziecka z ARFID wymaga cierpliwości i współpracy specjalistów.
Pomocne mogą być:
- Spokojne podejście do jedzenia
- Nie zmuszaj dziecka do jedzenia – presja może nasilać trudności.
- Wprowadzaj nowe produkty bardzo stopniowo.
- Budowanie poczucia bezpieczeństwa
- Pozwól dziecku najpierw dotknąć, powąchać lub obejrzeć jedzenie.
- Szanuj jego granice i tempo.
- Stała rutyna posiłków
- Regularne pory jedzenia pomagają w budowaniu przewidywalności.
- Wsparcie specjalistów
- psycholog,
- dietetyk (który jest zarówno psychodietetykiem dziecięcym),
- logopeda (w przypadku trudności oralno-motorycznych),
- terapeuta integracji sensorycznej.
- Współpraca ze szkołą
- informowanie nauczycieli o trudnościach dziecka,
- dostosowanie warunków spożywania posiłków (np. spokojne miejsce).
Kiedy szukać pomocy?
Warto skonsultować się ze specjalistą, gdy:
- dieta dziecka jest bardzo ograniczona,
- pojawiają się niedobory lub problemy zdrowotne,
- jedzenie wywołuje silny stres,
- trudności komplikują codzienne funkcjonowanie.
Więcej na temat ARFID można dowiedzieć się ze strony Szkoły Terapii Karmienia „Od Pestki Do Ogryzka”. Bezpłatne materiały edukacyjne do pobrania na stronie: https://szkolaterapiikarmienia.pl/kategoria-produktu/materialy-edukacyjne/
